# Tiên Thiên và Hậu Thiên bát quái (先天八卦 · 后天八卦)

> Tiên Thiên và Hậu Thiên là hai cách xếp tám quẻ quanh vòng tròn. Tiên Thiên (Phục Hy) đặt Càn ở Nam, Khôn ở Bắc, nói về thế cân bằng của trời đất; Hậu Thiên (Văn Vương) đặt Ly ở Nam, Khảm ở Bắc, dùng cho phương vị và vận hành.

- Tiếng Việt: Tiên Thiên và Hậu Thiên bát quái
- Tiếng Anh: Early Heaven and Later Heaven bagua
- Tiếng Trung: 先天八卦与后天八卦
- Hán tự: 先天八卦 · 后天八卦
- Tên khác: Tiên Thiên bát quái · Hậu Thiên bát quái · Phục Hy bát quái · Văn Vương bát quái

## Giải thích

Thuyết quái truyện của Kinh Dịch tả Tiên Thiên bằng câu "Thiên địa định vị, sơn trạch thông khí, lôi phong tương bạc, thủy hỏa bất tương xạ" — từng cặp quẻ đối nhau qua tâm. Hậu Thiên được tả bằng câu "Đế xuất hồ Chấn": khí khởi ở Chấn phương Đông rồi đi vòng qua bốn mùa.

Phong thủy nhà ở dùng Hậu Thiên để gán quái cho tám phương; Tiên Thiên thường được dùng trong các phép thủy pháp và phối quái.

Nguồn kinh điển: Kinh Dịch — Thuyết quái truyện

## Home Check dùng khái niệm này thế nào

Lưới chín cung và vòng bát quái trên bản vẽ của Home Check xếp theo Hậu Thiên, Bắc ở trên như bản đồ. — [Kiểm tra & sửa phong thủy](https://myhomecheck.ai/vi/phong-thuy)

## Thuật ngữ liên quan

- [Bát quái](https://myhomecheck.ai/vi/tri-thuc/thuat-ngu/bat-quai): Bát quái là tám quẻ ba vạch trong Kinh Dịch: Càn, Khảm, Cấn, Chấn, Tốn, Ly, Khôn, Đoài.
- [Cửu cung (Lạc Thư)](https://myhomecheck.ai/vi/tri-thuc/thuat-ngu/cuu-cung): Cửu cung là lưới 3×3 chia mặt bằng thành tám cung quanh một trung cung.
- [Trung cung](https://myhomecheck.ai/vi/tri-thuc/thuat-ngu/trung-cung): Trung cung là ô giữa của cửu cung, quanh tâm ngôi nhà; trong Lạc Thư nó mang số 5 và hành Thổ.

## Hỏi đáp

### Nhà ở nên dùng Tiên Thiên hay Hậu Thiên?

Để gán phương vị cho từng phòng, phong thủy nhà ở dùng Hậu Thiên bát quái. Tiên Thiên vẫn xuất hiện trong một số phép tính, nhưng không dùng để chia tám phương của ngôi nhà.

### Vì sao sách cổ vẽ phương Nam ở trên?

Theo truyền thống, người xem quay mặt về phương Nam nên Nam được vẽ ở trên. Home Check vẽ Bắc ở trên cho khớp với bản đồ và bản vẽ kiến trúc; vị trí các quái không đổi.

---  
Trang gốc: https://myhomecheck.ai/vi/tri-thuc/thuat-ngu/tien-thien-hau-thien  
Bản ngôn ngữ khác: [English](https://myhomecheck.ai/learn/glossary/early-and-later-heaven-bagua/index.md) · [中文](https://myhomecheck.ai/zh/learn/glossary/early-and-later-heaven-bagua/index.md)  
Cập nhật: 2026-10-21